HMK m. 12 uyarınca tapu iptali ve tescili davası taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Bu yetki kuralının hukuki niteliği nedir? Taraflar, aralarında anlaşarak davayı başka bir yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açabilirler mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #44056

Bu yetki kuralının hukuki niteliği 'kesin yetki'dir. HMK m. 12, taşınmazın aynına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunu düzenler. Tapu iptali ve tescili davası, doğrudan taşınmazın mülkiyetine (aynına) ilişkin bir dava olduğundan bu kurala tabidir. Kesin yetki, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle; - Taraflar anlaşarak (yetki sözleşmesi ile) bu kuralı değiştiremezler. Davayı başka bir yerdeki mahkemede açamazlar. - Mahkeme, yetkili olup olmadığını davanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) denetler. - Taraflar da davanın her aşamasında yetkisizlik itirazında bulunabilirler. Eğer dava yetkisiz bir mahkemede açılmışsa, mahkeme yetkisizlik kararı vererek dosyayı yetkili olan, yani taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesine göndermelidir.