İstinaf mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını esastan incelemeden kaldırarak dosyayı geri göndermesine olanak tanıyan HMK m. 353/1-a'daki usuli nedenlerden ikisini belirtiniz ve bu nedenlerin varlığı halinde neden esastan inceleme yapılmadığını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #44043

HMK m. 353/1-a'da sayılan usuli nedenlerden ikisi şunlardır: 1) Görev ve Yetki Sorunu Bulunması: Mahkemenin görevli veya yetkili olmaması, yargılamanın temelini etkileyen ve kamu düzenine ilişkin bir usul hatasıdır. Davanın esasına girilmeden önce çözülmesi gerekir. 2) Mahkemenin Tarafların Gösterdiği Delilleri Hiç Toplamamış veya Hiç Değerlendirmemiş Olması: Delillerin toplanması ve değerlendirilmesi, yargılamanın esasını oluşturan tahkikat aşamasının temelidir. İlk derece mahkemesi bu temel görevi hiç yerine getirmemişse, istinaf mahkemesinin bu eksikliği gidermesi, adeta ilk derece mahkemesi yerine geçerek sıfırdan bir yargılama yapması anlamına gelir. Bu durum, iki dereceli yargılama sisteminin ruhuna aykırıdır. Bu gibi temel usuli hataların varlığı halinde, davanın esası sağlıklı bir şekilde karara bağlanamayacağı için, istinaf mahkemesi esastan inceleme yapmadan, bu usuli eksikliğin giderilmesi için dosyayı ilk derece mahkemesine geri gönderir. Amaç, yargılamanın sağlıklı bir temel üzerinde ilerlemesini sağlamaktır.