Ceza Genel Kurulu'nun 2024/280 E., 2024/279 K. sayılı kararında, VUK m. 359/b'de düzenlenen 'sahte belge düzenleme veya bu sahte belgeyi kullanma' suçu neden 'seçimlik hareketli bir suç' olarak nitelendirilmiştir? Bir failin hem kendi sahte belge düzenlemesi hem de başkasının düzenlediği sahte belgeyi kullanması durumunda, bu karara göre tek bir suç mu, yoksa iki ayrı suç mu oluşur? Açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #44012

CGK 2024/279 K. sayılı kararına göre bu suç, 'seçimlik hareketli bir suç' olarak nitelendirilmiştir çünkü kanun maddesi, '...sahte olarak düzenleyenler VEYA bu belgeleri kullananlar...' ifadesini kullanarak faile suçu işlemek için birden fazla alternatif eylem sunmaktadır. Bu eylemlerden (düzenleme veya kullanma) herhangi birinin yapılması suçun oluşumu için yeterlidir. Karar, bu suç tipinin yorumunda 'maddi konunun ayniyeti' kavramını geniş yorumlamaktadır. Buna göre, bir failin hem kendi düzenlediği sahte faturaları hem de başkası tarafından düzenlenmiş sahte faturaları aynı vergilendirme döneminde vergi kaçırma amacıyla kullanması durumunda, fiiller (düzenleme ve kullanma) ve belgelerin kaynakları farklı olsa da, ihlal edilen norm (VUK m. 359/b) ve suçun maddi konusu (vergi kaçakçılığına araç olan sahte belgeler) aynı olduğundan, TEK BİR SUÇ oluşur. Bu durumda faile tek bir ceza verilir, ancak birden fazla seçimlik hareketin icra edilmiş olması TCK m. 61 uyarınca temel cezanın belirlenmesinde aleyhe bir unsur olarak dikkate alınabilir. Failin iki ayrı suçtan (sahte belge düzenleme ve sahte belge kullanma) cezalandırılması, bu karara göre hukuka aykırı olacaktır.