VUK m. 359/b'de yer alan '...defter, kayıt ve belgeleri yok etmek...' suçu, bir ihmali suç mudur, yoksa icrai bir suç mudur? Bu suçun, VUK'taki saklama ve ibraz mecburiyetleriyle olan ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #43991

Bu suç, kural olarak 'icrai' bir suçtur. 'Yok etmek' fiili, aktif bir eylemi (yakma, yırtma, silme vb.) gerektirir. Ancak, bu suçun ihmali bir davranışla işlenmesi de teorik olarak mümkündür. Örneğin, defterlerin korunması için gerekli önlemleri almayarak (su basacak bir bodrumda bırakarak) çürüyüp yok olmasına kasten göz yummak, 'ihmal suretiyle icra' (TCK m. 83) kapsamında değerlendirilebilir. Bu suçun, VUK'taki saklama ve ibraz mecburiyetleriyle sıkı bir ilişkisi vardır. Mükellefin, VUK'a göre belirli bir süre (genellikle 5 yıl) saklamakla ve istendiğinde ibraz etmekle yükümlü olduğu defter ve belgeleri, bu süre dolmadan yok etmesi suçu oluşturur. 'Yok etme' eylemi, aslında saklama ve ibraz yükümlülüklerini yerine getirmeyi imkansız kılan en ağır ihlaldir. Bu nedenle kanun koyucu, bu fiili 'ibraz etmeme' fiiline göre daha ağır bir yaptırıma (3 yıldan 8 yıla kadar hapis) tabi tutmuştur. İbraz etmeme suçunda defterler mevcuttur ama verilmemektedir; yok etme suçunda ise defterlerin kendisi ortadan kaldırılmaktadır.