İstinaf mahkemesinin, ilk derece ceza mahkemesi tarafından verilen bir beraat kararını kaldırarak, sanık hakkında 'mahkumiyet' hükmü kurması mümkün müdür? Bu durumda sanığın hakları açısından hangi güvenceler devreye girer?
Evet, mümkündür. İstinaf mahkemesi, bir hüküm mahkemesi gibi çalıştığı için, ilk derece mahkemesinin delilleri yanlış değerlendirerek hatalı bir beraat kararı verdiğine kanaat getirirse, bu kararı kaldırıp, delilleri yeniden değerlendirerek sanık hakkında doğrudan mahkumiyet hükmü kurabilir. Bu durum, istinafın 'vakıa denetimi' yapma yetkisinin doğal bir sonucudur. Bu durumda sanığın hakları açısından şu güvenceler devreye girer: 1) Duruşmalı İnceleme: İstinaf mahkemesi, beraat kararını mahkumiyete çevirecekse, kural olarak duruşma açmak zorundadır. Bu, sanığa ve müdafiine sözlü savunma yapma, delilleri tartışma ve son sözünü söyleme imkanı tanır. 2) Temyiz Hakkı: İstinaf mahkemesinin beraat kararını kaldırıp verdiği mahkumiyet kararı, eğer ceza miktarı veya suç türü itibarıyla CMK m. 286'daki temyiz sınırları içindeyse, sanık bu yeni mahkumiyet kararına karşı Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunabilir. Böylece karar, Yargıtay'ın hukuki denetiminden de geçmiş olur. 3) Gerekçeli Karar Hakkı: İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesinin beraat gerekçelerini neden yerinde görmediğini ve hangi delillere dayanarak mahkumiyet sonucuna ulaştığını, ayrıntılı ve denetime elverişli bir şekilde kararında gerekçelendirmek zorundadır.