VUK m. 359'da düzenlenen vergi kaçakçılığı suçları uzlaşma kapsamında mıdır? Bu suçların şikayete tabi olmamasının, soruşturma ve kovuşturma süreci üzerindeki en önemli etkisi nedir?

Hayır, vergi kaçakçılığı suçları uzlaşma kapsamında değildir. Uzlaşma, CMK m. 253'te sayılan ve genellikle şikayete tabi veya daha az cezayı gerektiren suçlar için öngörülmüş bir kurumdur. Vergi kaçakçılığı suçları, hem kamu düzenini yakından ilgilendirmesi hem de ceza miktarlarının yüksekliği nedeniyle bu kapsama alınmamıştır. Bu suçların şikayete tabi olmaması ve re'sen soruşturulmasının en önemli etkisi, suçun takibinin mağdurun veya vergi idaresinin iradesine bırakılmamış olmasıdır. Bir vergi kaçakçılığı fiili herhangi bir yolla (ihbar, başka bir soruşturma vb.) savcılığın bilgisine ulaştığında, savcılık harekete geçmek ve VUK m. 367 uyarınca vergi dairesinden inceleme ve mütalaa talep etmek zorundadır. Vergi dairesi şikayetçi olmasa veya zararı giderilmiş olsa bile, mütalaa şartı yerine getirildiğinde kamu davası açılmak zorundadır. Bu durum, vergi disiplinini ve kamu maliyesini koruma amacının, bireysel iradelerin üzerinde tutulduğunu gösterir.