Hukuki ehliyetsizlik (temyiz kudreti yokluğu) nedenine dayalı bir tapu iptal ve tescil davasında, taşınmazı devralan kişinin iyiniyetli olması, yapılan işlemin geçerliliğini etkiler mi? Mahkemenin bu tür bir davada yapması gereken araştırma usulü nasıldır?

Hayır, etkilemez. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/2135 sayılı kararında ve 11.06.1941 tarihli Yargıtay İBK'da belirtildiği gibi, ayırt etme gücü olmayan bir kişinin yaptığı işlemler hukuken mutlak butlanla batıldır, yani kesin olarak geçersizdir. Geçerli bir irade bulunmadığından, karşı tarafın (alıcının) iyiniyetli olması bu hukuki sakatlığı düzeltmez ve işlemi geçerli kılmaz. Mahkemenin yapması gereken araştırma şöyledir: - Ehliyetsiz olduğu iddia edilen kişiye ait tüm tıbbi belgeler (doktor raporları, hasta gözlem kağıtları, reçeteler vb.) toplanmalıdır. - Tarafların tanıkları dinlenerek, işlem tarihindeki davranışları, konuşmaları, idrak durumu hakkında somut bilgiler alınmalıdır. - Toplanan tüm belgelerle birlikte dosya, Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kuruluna (genellikle 4. İhtisas Kurulu) gönderilerek, kişinin işlem (örneğin vekaletname veya satış) tarihinde fiil ehliyetine (temyiz kudretine) sahip olup olmadığına dair bilimsel bir rapor alınmalıdır. Mahkeme, bu rapor ve diğer delilleri birlikte değerlendirerek kararını verir.