Makale yazarı, Türkiye'de tutuklama tedbirinin uygulanmasındaki temel sorunu kanunların lafzından çok 'uygulama' olarak tespit etmektedir. Bu tespiti desteklemek için hangi somut uygulama sorunlarına ve önerilere yer vermektedir?
Makale yazarı, Türkiye'de tutuklama tedbirindeki temel sorunun kanun metinlerinin yetersizliğinden ziyade, bu metinlerin uygulanış biçimi ve yargı pratiği olduğunu savunmaktadır. Bu tespiti destekleyen somut uygulama sorunları ve yazarın çözüm önerileri şunlardır: **Uygulamadaki Sorunlar:** 1. **Keyfi ve Basmakalıp Gerekçeler:** CMK m.101/2'nin somut gerekçe arayan açık hükmüne rağmen, uygulayıcıların 'mevcut delil durumu', 'suçun vasıf ve mahiyeti' gibi soyut ve basmakalıp gerekçelerle tutuklama kararı vermeye devam etmesi. Yazar, 6352 sayılı Kanun sonrası bu gerekçelerin sadece 'kamera kayıtları, tanık beyanları' gibi delillerin ismini saymaya dönüştüğünü, ancak somut olgularla bağlantının yine kurulmadığını belirtir. 2. **Katalog Suçların Kötüye Kullanımı:** CMK m.100/3'teki katalog suçlar düzenlemesinin, tutuklama nedenlerinin varlığını araştırma yükümlülüğünü ortadan kaldıran bir 'kolaycılık' olarak kullanılması ve neredeyse otomatik bir tutuklama gerekçesi haline getirilmesi. 3. **Ölçülülük İlkesinin Göz Ardı Edilmesi:** Özellikle cezasının üst sınırı düşük olan (örneğin cumhurbaşkanına hakaret, basit yaralama) suçlarda dahi, beklenen ceza ile tutukluluk süresi arasındaki orantı gözetilmeden tutuklama kararları verilmesi. 4. **'Hükmen Tutukluluk' İçtihadı:** Yargıtay'ın, kanunda yeri olmayan 'hükmen tutukluluk' kavramını yaratarak, kanun yolu aşamasında geçen süreyi CMK m.102'deki azami tutukluluk sürelerinden saymaması ve bu yolla kişi özgürlüğünü kanunun öngördüğünden daha fazla kısıtlaması. **Çözüm Önerileri:** 1. **Katalog Suçların Kaldırılması:** Keyfi tutuklamaların önünü açan CMK m.100/3'teki katalog suç düzenlemesi kaldırılmalıdır. 2. **Tutuklama Yasağının Genişletilmesi:** CMK m.100/4'te hapis cezasının üst sınırı 'iki yıldan fazla olmayan' suçlar için getirilen tutuklama yasağının üst sınırının artırılması. 3. **Kanun Yolu Sürelerinin Dahil Edilmesi:** Uygulamadaki hatanın önüne geçmek için, kanun yolu aşamasında geçen sürenin de azami tutukluluk süresinin hesabına dahil edileceğine dair açık bir kanun hükmü getirilmesi. 4. **Daha Net Gerekçelendirme Zorunluluğu:** CMK m.100 veya 101'e, 'kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin neler olduğunun kararda net ve her türlü şüpheden ari şekilde açıklanması' gibi daha bağlayıcı bir ibarenin eklenmesi. (Kaynak: ceza-muhakemesi-hukukumuzda-bir-uygulama-sorunu-tutuklama.html)