Sınır dışı edilmek üzere Geri Gönderme Merkezlerinde idari gözetim altında tutulan yabancıların, YUKK m.59 uyarınca sahip olduğu temel haklar nelerdir? Özellikle çocukların ve ailelerin durumu ile sivil toplum kuruluşlarının rolü nasıl düzenlenmiştir?

YUKK m.59, idari gözetim altında tutulan yabancıların temel insani haklarını güvence altına almayı amaçlamaktadır. Geri Gönderme Merkezlerinde tutulan yabancıların sahip olduğu temel haklar şunlardır: 1. **Sağlık Hizmetleri:** Yabancı tarafından bedeli karşılanamayan acil ve temel sağlık hizmetleri devlet tarafından ücretsiz olarak verilir. 2. **İletişim ve Hukuki Erişim Hakkı:** Yabancıya; yakınlarına, notere, yasal temsilcisine ve avukatına erişme ve bunlarla görüşme yapabilme imkânı sağlanır. Ayrıca telefon hizmetlerine erişim hakkı da vardır. 3. **Dış Dünya ile Temas Hakkı:** Yabancıya; ziyaretçileri, vatandaşı olduğu ülkenin konsolosluk yetkilisi ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) görevlisiyle görüşebilme imkânı tanınır. **Çocuklar, Aileler ve STK'lar ile İlgili Özel Düzenlemeler:** * **Çocukların Yüksek Yararı:** Yapılan tüm işlemlerde çocukların yüksek yararı gözetilir. Milli Eğitim Bakanlığı, merkezlerdeki çocukların eğitim ve öğretimden yararlandırılmaları için gerekli tedbirleri alır. * **Aile Bütünlüğü:** Ailelerin bir arada kalması esastır; bu nedenle aileler (örneğin, kadın ve erkekler için olan genel ayrımın aksine) birlikte ve ayrı yerlerde barındırılır. * **Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü:** Göç alanında uzmanlığı bulunan ilgili sivil toplum kuruluşu temsilcileri, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün izniyle geri gönderme merkezlerini ziyaret ederek gözlemde bulunabilirler. Bu, sürecin şeffaflığı ve insan hakları standartlarına uygunluğunun denetlenmesi açısından önemli bir mekanizmadır. (Kaynak: deport-kararina-itiraz-dava-sinir-disi)