Cumhuriyet savcısı, seri muhakeme usulü (CMK m.250) kapsamında belirlediği yaptırımı seçenek yaptırımlara (TCK m.50) çevirebilir veya erteleyebilir (TCK m.51) mi? Mahkemenin, savcının bu yöndeki talebini denetleme ve değiştirme yetkisi hakkında makalede hangi görüş ileri sürülmektedir?

Evet, CMK m.250/5-6 uyarınca Cumhuriyet savcısı, belirlediği sonuç cezayı TCK m.50'ye göre seçenek yaptırımlara çevirebilir, TCK m.51'e göre erteleyebilir veya CMK m.231 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilmesini talep edebilir. Makalede, mahkemenin savcının bu yöndeki talebini denetleme ve değiştirme yetkisi konusunda şu görüş ileri sürülmektedir: Kanun metni, mahkemenin yetkisini 'fiilin seri muhakeme usulü kapsamında olup olmadığı' ve 'usulün uygulanma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği' ile sınırlamış gibi görünse de, yazar bu konuda daha esnek bir yorumu benimsemektedir. Yazara göre, eğer mahkeme, savcının talep ettiği erteleme, seçenek yaptırıma çevirme veya HAGB kararının uygulanmasının objektif koşullarının bulunmadığını tespit ederse veya tam tersi, savcı talep etmediği halde bu kurumların uygulanması gerektiğini düşünürse, **talepnameyi bu gerekçelerle tamamen reddetmek yerine, bu kısımlar üzerinde değişiklik yapabilmelidir.** Bu görüşün dayanakları şunlardır: 1. **Kanunun Amacı (Amaca Uygun Yorum):** Kanunun temel amacı, yargılama sürecini kısaltmak ve hızlı sonuç almaktır. Mahkemenin, cezanın esasıyla değil de sadece bu gibi yan kurumların uygulanmasındaki bir hata nedeniyle talebi reddedip dosyayı savcıya geri göndermesi, yargılamayı uzatır ve kanunun amacına aykırı olur. 2. **Hâkimin Takdir Yetkisi:** CMK m.250/9'da sadece 'yaptırım'dan bahsedilmesi, hâkimin erteleme, seçenek yaptırım veya HAGB gibi diğer hususlar hakkında, savcının talebiyle tamamen bağlı olmadığını ve bu konularda artık kendi takdir yetkisinin doğduğunu gösterir. Dolayısıyla yazar, mahkemenin, savcının talebindeki erteleme, seçenek yaptırım veya HAGB kısmını kaldırabileceği, ekleyebileceği veya değiştirebileceği, yani talepnameyi bu yönlerden kısmen kabul edip hüküm kurabileceği yönünde bir yorumun daha isabetli olacağını savunmaktadır. (Kaynak: seri-muhakeme-usulunun-izahi.html)