Duruşma tutanağının ispat gücünü düzenleyen CMK m.222'nin getirdiği 'olumlu ve olumsuz karine' ne anlama gelmektedir? Bu karinenin kapsamı nedir ve tutanakta yer alan hangi hususlar bu ispat gücünün dışındadır? Soruşturma evresinde hazırlanan tutanaklar bu ispat gücüne sahip midir?

CMK m.222'nin gerekçesinde de açıklandığı üzere, duruşma tutanağının ispat gücü 'olumlu ve olumsuz' olmak üzere iki yönlü bir karine getirir: 1. **Olumlu Karine:** Tutanağa yazılmış olan her şekli kuralın ve usuli işlemin (örneğin sanığa son sözün sorulması, hükmün açık duruşmada tefhim edilmesi gibi) kanuna uygun olarak yapıldığı varsayılır. 2. **Olumsuz Karine:** Tutanağa yazılmamış olan bir usuli işlemin ise yapılmamış olduğu kabul edilir. **Karinenin Kapsamı:** Bu güçlü ispat kuvveti, yani 'yalnızca sahtecilik iddiasıyla çürütülebilme' özelliği, sınırsız değildir. Sadece duruşmanın nasıl yapıldığına, yani CMK'da belirtilen usul ve esaslara (şekli kurallara) uyulup uyulmadığına ilişkindir. CMK m.221'de sayılan, duruşmanın seyrini ve temel kurallara uyulduğunu gösteren unsurlar bu kapsama girer. **İspat Gücünün Dışında Kalan Hususlar:** Buna karşılık, tutanakta yer alan beyanların (sanık, tanık, bilirkişi ifadeleri) veya okunan belgelerin **içeriğinin doğruluğu** bu karinenin dışındadır. Örneğin, bir tanığın tutanağa 'arabayı kırmızı gördüm' şeklinde geçen ifadesinin aslında 'mavi gördüm' şeklinde olduğu, tanığın kendisi veya başka delillerle ispatlanabilir. Bunun için sahtecilik iddiasına gerek yoktur. Bu tür maddi içerikler, genel delil serbestisi ve vicdani delil sistemi (CMK m.217) içinde serbestçe takdir edilir. **Soruşturma Tutanakları:** CMK m.222'de düzenlenen bu özel ve güçlü ispat gücü, **sadece kovuşturma aşamasındaki 'duruşma tutanağı' için** kabul edilmiştir. Soruşturma evresinde sulh ceza hâkimi, Cumhuriyet savcısı veya kolluk tarafından hazırlanan ifade alma, sorgu, keşif gibi tutanaklar bu kapsama girmez. Bu tutanakların içeriği, sahtecilik iddiası olmaksızın başka delillerle çürütülebilir. (Kaynak: cmk-madde-222-durusma-tutanaginin-ispat-gucu.html)