YUKK m. 55'te sayılan 'sınır dışı edilemeyecek yabancılar' kimlerdir? Bu düzenlemenin temelinde yatan uluslararası hukuk ilkesi nedir ve bu ilke hangi temel hakları korumayı amaçlamaktadır?

YUKK m. 55, belirli durumlardaki yabancıların, haklarında sınır dışı edilme sebepleri bulunsa dahi sınır dışı edilemeyeceğini düzenleyerek bir koruma kalkanı oluşturur. Bu kişiler şunlardır: 1. Sınır dışı edileceği ülkede **ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı** konusunda ciddi emare bulunanlar. 2. **Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu** nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler. 3. Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede **tedavi imkânı bulunmayanlar**. 4. Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan **insan ticareti mağdurları**. 5. Tedavileri tamamlanıncaya kadar, **psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları**. Bu düzenlemenin temelinde yatan uluslararası hukuk ilkesi **'non-refoulement' (geri göndermeme) ilkesidir**. Bu ilke, uluslararası mülteci hukukunun ve insan hakları hukukunun temel taşlarından biridir. Mültecilerin Hukuki Durumuna İlişkin 1951 Cenevre Sözleşmesi'nin 33. maddesi ve AİHS'nin 3. maddesi (işkence, insanlık dışı ve onur kırıcı muamele yasağı) kapsamında AİHM içtihatlarıyla somutlaşmıştır. Bu ilke, bir kişinin hayatının veya özgürlüğünün tehdit altında olacağı, işkence veya zalimane, insanlık dışı veya onur kırıcı muameleye maruz kalacağı bir ülkeye hiçbir şekilde geri gönderilememesini öngörür. YUKK m. 55, bu evrensel ilkeyi iç hukuka aktararak, kişilerin **yaşam hakkı, işkence ve kötü muamele görmeme hakkı** gibi en temel ve mutlak haklarını korumayı amaçlamaktadır. (Kaynak: deport-kararina-itiraz-dava-sinir-disi)