Velayetin değiştirilmesi davası hangi nedenlerle açılabilir? Özellikle TMK m. 183'te belirtilen 'yeni olguların zorunlu kılması' hallerini ve velayetin değiştirilmesinin sonuçlarını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #41862

Velayetin değiştirilmesi davası, velayet hakkının anne veya babaya verilmesinden sonra velayet kendisine verilen tarafın durumunun değişmesi ve sonradan ortaya çıkan çeşitli nedenlerden ötürü velayeti alan anne ya da babanın velayet hakkını gereği gibi kullanamaması ile çocuğun menfaatinin gerektirdiği durumlarda açılır. TMK'nın 183. maddesi, 'Ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır' hükmüyle velayetin değiştirilmesi sebeplerini düzenlemiştir. Diğer sebepler arasında çocukla kişisel ilişki kurulmasının engellenmesi, çocuğun fiilen velayet hakkı olmayan annede ya da babada bırakılması, çocuğun üçüncü kişinin yanında bırakılması, çocuğun menfaatinin gerektirdiği nedenler (sağlık, eğitim, ahlâk, güvenlik), veya velayet görevinin kullanılmasının engellenmesi sayılabilir. Velayetin değiştirilmesi ile velayeti kendisinde bulunmayan anne veya babanın çocukla kişisel ilişki kurma hakkı ve iştirak nafakası ödeme yükümlülüğü doğar. Bu nafaka yerel mahkeme kararının kesinleşme tarihinden itibaren hükmedilmesi gereken bir nafakadır (HGK-K.2018/1148). (TMK md. 183) Yargıtay Hukuk Genel Kurulu -K.2018/1148, velayetin değiştirilmesi davasında temsil kayyımı atanması gereğini belirtmiştir.