Bir tenkis davası açıldığında, davalı taraf, mirasbırakanın sağlığında davacıya da karşılıksız kazandırmalar yaptığını ve bu nedenle davacının saklı payının ihlal edilmediğini ileri sürebilir. Mahkeme, davacıya yapılan bu eski kazandırmaları tenkis hesabında nasıl dikkate almalıdır?
Evet, davalı bu iddiayı ileri sürebilir ve mahkeme de bu durumu dikkate almak zorundadır. TMK m.565 uyarınca, mirasbırakanın altsoyuna yaptığı karşılıksız kazandırmalar kural olarak 'denkleştirmeye' tabidir. Tenkis hesabı yapılırken, sadece davalıya yapılan kazandırma değil, davacı saklı paylı mirasçıya sağlığında yapılmış olan denkleştirmeye tabi karşılıksız kazandırmalar da terekeye eklenir. Bu, iki şekilde etki yaratır: 1) Farazi Terekenin Büyütülmesi: Davacıya yapılan kazandırma da terekenin aktifine eklenerek 'farazi tereke' bulunur. Bu, davacının saklı payının matrahını büyütür. 2) Davacıya Yapılan Kazandırmanın Mahsubu: Hesaplama sonucunda, davacının saklı payının ihlal edildiği tespit edilse bile, davacının alacağı miktardan, kendisine sağlığında yapılmış olan kazandırmanın denkleştirme değeri düşülür. Yani davacı, sanki o kazandırmayı terekeden peşin almış gibi kabul edilir. Eğer davacıya yapılan kazandırma, onun saklı payını zaten karşılıyorsa veya aşıyorsa, tenkis talebi reddedilir. Bu yöntem, mirasçılar arasında hakkaniyeti sağlamayı ve mirasbırakanın sağlığında yaptığı kazandırmaların miras paylarını etkilemesini temin etmeyi amaçlar. (Kaynak: or.av.tr/sakli-pay-nedir/)