Terditli (kademeli) bir davada, davacının asli talebi muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil, fer'i (ikinci) talebi ise tenkistir. Bu davanın yetkili mahkemesi belirlenirken hangi talebe göre hareket edilir? Hukuki gerekçesini açıklayınız.

Terditli davalarda yetkili mahkeme, 'asli talebe' göre belirlenir. Terditli dava, davacının aynı davalıya karşı, aralarında hukuki veya ekonomik bir bağlantı bulunan birden fazla talebini, biri kabul edilmediği takdirde diğerinin incelenmesi isteğiyle ileri sürmesidir. Bu tür davalarda mahkemenin öncelikle inceleyeceği talep, asli (birinci) taleptir. Ancak bu talep reddedilirse, fer'i (ikinci) talep incelenir. Yargılamanın ana eksenini asli talep oluşturduğu için, yetki, görev ve diğer usul kuralları da bu asli talebe göre belirlenir. Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararında da belirtildiği gibi, muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası için özel bir kesin yetki kuralı yoktur ve genel yetki kuralları (HMK m.6 - davalının yerleşim yeri) uygulanır. Tenkis davası için ise HMK m.11 uyarınca mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir. Ancak dava terditli açıldığında, mahkeme öncelikle asli talep olan muris muvazaası için yetkili olup olmadığına bakar. Eğer bu talep için yetkili ise, fer'i talep olan tenkis için kesin yetkili olmasa bile davaya bakmaya devam eder. Bu, usul ekonomisi ilkesinin bir gereğidir. (Kaynak: or.av.tr/sakli-pay-nedir/)