Bir şüphelinin, yurt dışına çıkış yasağı şeklinde bir adli kontrol tedbirine tabi tutulması için mutlaka sorgusunun yapılması ve mahkemede hazır bulunması gerekir mi? Bu tür bir kararın gıyapta verilebilmesinin hukuki gerekçesi nedir?

Hayır, bir şüphelinin yurt dışına çıkış yasağı gibi bir adli kontrol tedbirine tabi tutulması için mutlaka sorgusunun yapılması ve mahkemede hazır bulunması gerekmez. CMK, tutuklama tedbiri için kural olarak şüphelinin sorgusunun yapılmasını şart koşarken (CMK m.101/2), adli kontrol tedbirleri için böyle bir zorunluluk öngörmemiştir. Bu tür bir kararın gıyapta (yoklukta) verilebilmesinin hukuki gerekçesi, tedbirin niteliği ve amacıdır. Yurt dışına çıkış yasağının temel amacı, şüphelinin veya sanığın yargılamadan kaçmasını önlemektir. Eğer bu kararın verilebilmesi için şüphelinin mahkemeye celp edilmesi beklenseydi, şüpheli bu durumu öğrenip karar verilmeden önce yurt dışına kaçabilirdi. Bu da tedbiri anlamsız ve işlevsiz kılardı. Dolayısıyla, tedbirden beklenen amacın hasıl olabilmesi için, savcılığın talebi üzerine sulh ceza hakimliğinin dosya üzerinden, şüphelinin haberi olmaksızın gıyabında karar verebilmesi mümkündür. Bu durum, tedbirin etkililiği ilkesinin bir gereğidir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/adli-kontrol-karari-itiraz/)