Bir terekede birden fazla tenkise tabi kazandırma (örneğin bir ölüme bağlı tasarruf ve bir sağlararası bağışlama) varsa, mahkeme tenkis işlemini yaparken hangi sırayı izlemek zorundadır? TMK m. 570'de düzenlenen bu 'tenkiste sıra' kuralının amacı ve hakkaniyete etkisini tartışınız.

Mahkeme, tenkis işlemini yaparken TMK m. 570'de belirtilen sırayı izlemek zorundadır. Bu sıra, kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Tenkiste sıra kuralının amacı, mirasbırakanın iradesine en az müdahale ile saklı paylı mirasçıların hakkını korumak ve kazandırmalar arasında bir hakkaniyet dengesi kurmaktır. Sıra şöyledir: 1. **Önce Ölüme Bağlı Tasarruflar:** Tenkis, ilk olarak mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflarından (vasiyetname, miras sözleşmesi) başlar. Çünkü bu tasarruflar, mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm ifade eder ve tereke malvarlığı henüz mirasbırakanın kontrolündeyken yapılmıştır. Saklı paylar tamamlanana kadar, tüm ölüme bağlı tasarruflar orantılı olarak (TMK m. 563) tenkis edilir. 2. **Sonra Sağlararası Kazandırmalar:** Eğer ölüme bağlı tasarrufların tenkisi, saklı payları karşılamaya yetmezse, o zaman sağlararası kazandırmalara (bağışlamalara) geçilir. Sağlararası kazandırmalar ise kendi içinde 'tarih sırasına' göre tenkis edilir. Kural, 'en yeni tarihli kazandırmadan en eski tarihliye doğru' gitmektir. Yani, mirasbırakanın ölümüne en yakın tarihte yaptığı bağışlama ilk olarak tenkise uğrar. Eğer bu yetmezse, bir önceki tarihli bağışlamaya geçilir. **Kuralın Amacı ve Hakkaniyete Etkisi:** Bu kuralın amacı, mirasbırakanın iradesine saygıdır. Sağlararası kazandırmalar, mirasbırakan hayattayken sonuç doğurmuş, hukuki durumu kesinleşmiş işlemlerdir. Ölüme bağlı tasarruflar ise henüz sonuç doğurmamıştır. Bu nedenle kanun koyucu, öncelikle henüz tam olarak hayata geçmemiş olan ölüme bağlı tasarruflara müdahale edilmesini öngörmüştür. Sağlararası kazandırmalarda ise en yeniden eskiye doğru gidilmesinin sebebi, mirasbırakanın malvarlığı azaldıkça, yaptığı sonraki kazandırmaların saklı payları ihlal etme potansiyelinin daha yüksek olduğu varsayımıdır. Bu sıralama, kazandırmadan yararlananlar arasında öngörülebilir ve adil bir sorumluluk dağılımı yaratarak hakkaniyeti sağlar. (Kaynak: or.av.tr/sakli-pay-nedir/)