Bir şüphelinin, adli kontrol tedbiri kapsamında 'belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek' (CMK m. 109/3-k) yükümlülüğüne tabi tutulmasının, Anayasa'da güvence altına alınan 'yerleşme ve seyahat hürriyeti' (Anayasa m. 23) üzerindeki etkisini, 'ölçülülük' ilkesi çerçevesinde değerlendiriniz.
'Belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek' şeklindeki adli kontrol tedbiri, Anayasa m. 23'te güvence altına alınan 'yerleşme ve seyahat hürriyeti'ne doğrudan bir müdahale teşkil eder. Bu müdahalenin hukuka uygun olabilmesi için, Anayasa m. 13'te belirtilen 'ölçülülük' ilkesine uygun olması gerekir. Ölçülülük ilkesi, müdahalenin 'elverişlilik', 'gereklilik' ve 'orantılılık' alt ilkelerine uygun olmasını gerektirir. 1. **Elverişlilik:** Tedbir, şüphelinin kaçmasını önlemek veya delillere ulaşmasını engellemek gibi meşru bir amaca ulaşmak için elverişli olmalıdır. Şüpheliyi belirli bir coğrafi alanda tutmak, bu amaçlara hizmet edebilir. 2. **Gereklilik:** Aynı amaca, kişi hürriyetini daha az kısıtlayan başka bir tedbirle (örneğin, haftada bir imza atma) ulaşılabiliyorsa, daha ağır olan 'bölgeyi terk etmeme' tedbiri 'gerekli' değildir. Hakim, neden daha hafif bir tedbirin yetersiz kaldığını gerekçelendirmelidir. 3. **Orantılılık:** Tedbirin kişi üzerinde yarattığı külfet (seyahat özgürlüğünün, aile ve iş hayatıyla ilgili seyahatlerin kısıtlanması) ile tedbirden beklenen kamusal fayda (yargılamanın selameti) arasında makul bir denge olmalıdır. Örneğin, işi gereği sürekli seyahat etmesi gereken bir kişiye, çok geniş bir coğrafi alanı (örneğin tüm bir il) terk etmeme yasağı getirmek yerine, sadece ikamet ettiği ilçeyi terk etmeme yasağı getirmek daha orantılı olabilir. Ya da mesleki seyahatleri için izin alma imkanı tanınabilir. Sonuç olarak, bu tedbir Anayasal bir hakkı kısıtladığı için, keyfi olarak değil, şüphelinin kişisel durumu, işlenen suçun niteliği ve soruşturmanın ihtiyaçları göz önünde bulundurularak, ölçülülük ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalınarak uygulanmalıdır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/adli-kontrol-karari-itiraz/)