Mirasbırakan, tek saklı paylı mirasçısı olan çocuğunun saklı payını ihlal edecek şekilde, bankadaki parasının tamamını bir arkadaşına vasiyet etmiştir. Mirasın açılması sırasında, terekenin (bankadaki para dışında) borca batık olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, tenkis davası açan saklı paylı mirasçı, lehine vasiyet yapılan arkadaştan bir talepte bulunabilir mi? Terekenin pasifinin (borçlarının) tenkis hesabına etkisini açıklayınız.

Evet, bu durumda saklı paylı mirasçı, lehine vasiyet yapılan arkadaştan talepte bulunabilir. Tenkis hesabı, mirasbırakanın sadece malvarlığının aktifi üzerinden değil, terekenin net değeri üzerinden yapılır. TMK m. 507'ye göre, tenkise esas tereke hesaplanırken, mirasbırakanın ölüm anındaki mevcut malvarlığına (aktifler) tenkise tabi kazandırmalar eklendikten sonra, bu toplamdan 'mirasbırakanın borçları' başta olmak üzere terekenin pasifleri indirilir. Somut olayda: 1. **Aktif Tereke:** Mirasbırakanın ölüm anında bankada parası bulunmamaktadır, çünkü bu para vasiyetle devredilmiştir ve henüz terekeden çıkmamıştır. 2. **Tenkise Tabi Kazandırma:** Lehine vasiyet yapılan arkadaşa yapılan kazandırma, bir 'ölüme bağlı tasarruf'tur ve tenkise tabidir. Bu kazandırmanın değeri, terekenin aktifine eklenecektir. 3. **Pasif Tereke:** Terekenin borçları, bu toplamdan indirilecektir. **Hesaplama:** Örneğin, vasiyet edilen para 500.000 TL ve terekenin diğer borçları 100.000 TL olsun. Tenkise esas tereke = (Mevcut Malvarlığı + Eklenecek Değerler) - Borçlar = (0 + 500.000) - 100.000 = 400.000 TL olacaktır. Tek mirasçı olan çocuğun yasal miras payı tamamı, saklı payı ise bunun yarısı (1/2) yani 200.000 TL'dir. Mirasçı terekeden hiçbir şey alamadığı için, 200.000 TL'lik saklı payının tamamı ihlal edilmiştir. Bu durumda, saklı paylı mirasçı, lehine vasiyet yapılan arkadaştan, tenkis davası yoluyla 200.000 TL talep edebilir. Terekenin borca batık olması, tenkise tabi kazandırmalar hesaba katıldığında net tereke pozitif çıkıyorsa, tenkis davası açmaya engel değildir. (Kaynak: or.av.tr/sakli-pay-nedir/)