Adli kontrol altında geçen sürenin cezadan mahsup edilmemesi (CMK m. 109/6) kuralının, Anayasa Mahkemesi tarafından 'konutunu terk etmemek' (elektronik kelepçe) tedbiri için ihlal sayılması ve sonrasında yapılan kanun değişikliği, adli kontrol tedbirlerinin 'hürriyeti kısıtlama' yoğunluğuna göre farklı hukuki rejimlere tabi tutulabileceğini mi göstermektedir? Bu durumu 'eşitlik' ilkesi açısından değerlendiriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #40968

Evet, bu durum, adli kontrol tedbirlerinin 'hürriyeti kısıtlama' yoğunluğuna göre farklı hukuki rejimlere tabi tutulabileceğini ve tutulması gerektiğini göstermektedir. CMK m. 109/6'daki genel kural, adli kontrolün tutuklama gibi bir özgürlükten yoksun bırakma hali olmadığı varsayımına dayanır. Ancak, 'konutunu terk etmemek' tedbiri, bu varsayımın geçerli olmadığı, fiilen kişiyi bir mekana hapsettiği ve özgürlüğü ağır şekilde kısıtladığı için diğer tedbirlerden ayrılır. Anayasa Mahkemesi, bu tedbirin niteliği itibarıyla tutuklamaya çok yakın bir özgürlük kısıtlaması olduğunu, bu nedenle bu tedbir altında geçen sürenin cezadan mahsup edilmemesinin 'ölçülülük' ve 'eşitlik' ilkelerine aykırı olduğuna karar vermiştir. Bu ihlal kararı üzerine kanun koyucu, 7331 sayılı Kanun ile CMK m. 109/6'ya ekleme yaparak, 'konutunu terk etmemek' tedbirinde geçen sürenin de (her iki gün bir gün sayılmak üzere) mahsup edileceğini düzenlemiştir. Bu gelişme, adli kontrol tedbirlerinin homojen bir bütün olmadığını, kendi içlerinde farklı ağırlıklara sahip olduğunu ve hukuki sonuçlarının da bu ağırlığa göre farklılaşması gerektiğini ortaya koymuştur. Bu, 'eşitlik ilkesi'ne aykırı değil, tam tersine bu ilkenin bir gereğidir. Eşitlik, benzer durumda olanlara benzer, farklı durumda olanlara farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Haftada bir gün imza atma yükümlülüğü ile 7/24 ev hapsinde tutulma yükümlülüğü, hürriyeti kısıtlama yoğunluğu açısından aynı değildir. Kanun koyucunun ve AYM'nin bu farkı gözeterek mahsup konusunda farklı bir rejim benimsemesi, 'fiili duruma göre eşitlik' anlayışına uygundur. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/adli-kontrol-karari-itiraz/)