TCK m. 255'te düzenlenen nüfuz ticareti suçunun, 02.07.2012 tarihli 6352 sayılı Kanunla yapılan değişiklik öncesi ve sonrası halini, 'failin niteliği' ve 'suçun yapısı (tek failli/çok failli)' açısından karşılaştırınız. Bu değişikliğin suçla mücadeledeki etkinliği nasıl artırdığını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #40950

TCK m. 255'te 6352 sayılı Kanunla yapılan değişiklik, suçun yapısını ve kapsamını temelden değiştirmiştir: **1. Değişiklik Öncesi (Eski TCK m. 255 - 'Yetkili Olmadığı Bir İş İçin Yarar Sağlama'):** - **Failin Niteliği:** Suç, sadece 'kamu görevlisi' tarafından işlenebilen bir 'özgü suç' idi. Kamu görevlisi olmayan birinin bu suçu işlemesi mümkün değildi. - **Suçun Yapısı:** Suç, tek failli bir yapıya sahipti. Fail, yarar sağlayan kamu görevlisi; menfaati veren kişi ise suçun tarafı değil, mağduru veya etki altında kalanı olarak görülüyordu. **2. Değişiklik Sonrası (Yeni TCK m. 255 - 'Nüfuz Ticareti'):** - **Failin Niteliği:** Failin kamu görevlisi olma şartı kaldırılmıştır. Artık 'herkes' bu suçun faili olabilir. Failin kamu görevlisi olması ise cezayı artıran bir nitelikli hal haline getirilmiştir. - **Suçun Yapısı:** Suç, çok failli bir 'karşılaşma suçu' olarak yeniden tasarlanmıştır. Tıpkı rüşvet gibi, hem nüfuzunu kullanarak menfaat temin eden kişi, hem de haksız bir işin gördürülmesi için menfaat sağlayan kişi 'fail' olarak kabul edilmiştir. **Değişikliğin Etkinliği Artırması:** Bu değişiklik, suçla mücadeledeki etkinliği birçok yönden artırmıştır: a) **Kapsamın Genişlemesi:** Kamu görevlisi olmayan ancak siyasi, bürokratik veya sosyal konumu nedeniyle kamu görevlileri üzerinde etkisi (nüfuzu) olan aracıların, danışmanların, lobicilerin eylemleri de suç kapsamına alınmıştır. Önceki düzenlemede bu kişiler cezasız kalıyordu. b) **Caydırıcılığın Artması:** Haksız bir işini gördürmek için bu yola başvuran kişinin de 'fail' olarak cezalandırılması, suçun 'talep' yönünü de caydırıcı hale getirmiştir. Artık bu kişiler masum bir mağdur değil, suçun bir parçasıdır. c) **Hukuki Boşluğun Giderilmesi:** Değişiklik, 'nüfuz pazarlaması' olarak bilinen ve kamu düzenini bozan yaygın bir yolsuzluk türünü, failin sıfatına bakmaksızın cezalandırarak önemli bir hukuki boşluğu doldurmuştur. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/hatir-dolandiriciligi-ve-nufuz-ticareti-suclari)