PVSK m. 4/A'nın 5. fıkrası, durdurma sebebinin ortadan kalkması halinde 'kişilerin ve araçların ayrılmalarına izin verilir' demektedir. Bu hükmün, durdurma süresinin keyfi olarak uzatılmasını önlemedeki rolünü ve 'ölçülülük' ilkesiyle ilişkisini tartışınız. Bir kimlik kontrolü için yapılan durdurma, kimlik ibraz edildikten sonra ne kadar devam edebilir?

PVSK m. 4/A'nın 5. fıkrası, durdurma tedbirinin 'ölçülülük' ilkesine uygun olarak uygulanmasını sağlayan en önemli güvencelerden biridir. Bu hüküm, durdurma süresinin keyfi olarak uzatılmasını şu şekilde önler: 1. **Amaçla Sınırlılık:** Durdurma, belirli bir amaç için (suçu önleme, faili yakalama, kimlik tespiti vb.) başvurulan bir tedbirdir. Bu hüküm, tedbirin süresini, uygulandığı amaçla sınırlar. Amaç gerçekleştiği anda, tedbirin de hukuki dayanağı ortadan kalkar. 2. **Geçicilik İlkesi:** Durdurma, doğası gereği geçici bir tedbirdir. Süresinin, amaca ulaşmak için 'zorunlu olan süreden fazla olamayacağı' (PVSK m. 4/A-4) belirtilmiştir. 5. fıkra bu ilkeyi somutlaştırır. Durdurma sebebinin ortadan kalkması, zorunlu sürenin de bittiği anlamına gelir. 3. **Ölçülülük İlkesiyle İlişki:** Ölçülülük ilkesi, başvurulan tedbirin, ulaşılmak istenen amaçla orantılı olmasını gerektirir. Durdurma sebebinin ortadan kalkmasına rağmen kişinin tutulmaya devam edilmesi, amaçla araç arasında orantısızlık yaratır ve kişi özgürlüğüne haksız bir müdahale teşkil eder. **Örnek:** Bir kişinin, 'hakkında yakalama emri olabileceği şüphesiyle' kimlik kontrolü için durdurulduğunu varsayalım. Kişi kimliğini ibraz ettiğinde ve yapılan GBT (Genel Bilgi Toplama) sorgusunda hakkında herhangi bir arama kaydı bulunmadığı anlaşıldığında, durdurma sebebi ortadan kalkmıştır. Bu andan itibaren, kolluğun kişiyi daha fazla tutma, başka sorular sorma veya bekletme yetkisi yoktur. Kişinin derhal ayrılmasına izin verilmelidir. Kimlik kontrolü işlemi tamamlandıktan sonra durdurmanın devam etmesi, hukuka aykırı bir özgürlük kısıtlaması haline gelir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/polisin-durdurma-ve-arama-yetkisi)