Polis, 'umma' derecesinde makul şüphe ile durdurduğu kişinin üzerinde 'yoklama suretiyle kontrol' yaparken, kişinin cebinde sert bir cisim hisseder. Bu cismin silah olabileceği şüphesiyle cebi açtığında, içinde uyuşturucu madde bulur. Bu delilin elde edilme şeklini, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 04.12.2018 tarihli kararı ve 'arama' ile 'yoklama' arasındaki ayrım üzerinden analiz ediniz.

Bu durum, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 04.12.2018 tarihli (2016/1453 E., 2018/604 K.) kararında benimsediği mantık silsilesi içinde hukuka uygun kabul edilebilir, ancak bu yorum eleştiriye açıktır. Yargıtay'ın yaklaşımına göre süreç şöyle işler: 1. **Durdurma ve Yoklama (Tedbir Aşaması):** Polis, PVSK m. 4/A'ya uygun bir 'makul sebeple' kişiyi durdurur. Kişinin üzerinde silah veya tehlike oluşturan bir eşya olabileceğine dair 'yeterli şüphe' oluştuğu için, yine aynı maddeye dayanarak 'yoklama suretiyle kontrol' (kaba üst araması) yapar. Bu aşama, bir 'arama' değil, bir 'tedbir' olarak kabul edilir. 2. **Şüphenin Yoğunlaşması:** Polis, yoklama sırasında kişinin cebinde sert bir cisim hissettiğinde, bu cismin 'silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşya' olabileceğine dair şüphesi somutlaşır ve yoğunlaşır. 3. **Suçüstü Hali:** Polisin, bu yoğun şüphe üzerine, tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla cebi açması ve içinden uyuşturucu madde çıkması, 'işlenmekte olan bir suçla' (uyuşturucu madde bulundurma/taşıma) yani 'suçüstü' haliyle karşılaştığı anlamına gelir. 4. **Delillerin Muhafazası:** Bu andan itibaren polis, CMK m. 90/4 ve PVSK m. 13/1-A'nın verdiği yetkiyle, suç delili olan uyuşturucu maddeyi muhafaza altına alır ve durumu derhal Cumhuriyet savcısına bildirir. Bu yoruma göre, başlangıçtaki durdurma ve yoklama hukuka uygunsa, sonrasında suçüstü hali nedeniyle elde edilen delil de hukuka uygundur ve ayrıca bir arama kararına gerek yoktur. Eleştirel görüş ise, cebin içine el atılıp açılmasının, 'yoklama'yı aşan ve Anayasa m. 20/2'ye tabi olan bir 'arama' olduğunu, bu nedenle baştan itibaren arama kararı veya emri olması gerektiğini savunur. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/polisin-durdurma-ve-arama-yetkisi)