Adli kontrol kararının denetlenmesi ve kaldırılmasına ilişkin olarak CMK m. 111/1, 'şüpheli veya sanığın istemi üzerine, Cumhuriyet savcısının görüşünü aldıktan sonra hakim veya mahkeme... karar verebilir' demektedir. Bu hükümde geçen 'Cumhuriyet savcısının görüşünü alma' zorunluluğunu, soruşturma ve kovuşturma evreleri açısından ayrı ayrı değerlendiriniz. Bu görüş, hakimi veya mahkemeyi bağlar mı?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #40941

CMK m. 111/1'de belirtilen 'Cumhuriyet savcısının görüşünü alma' zorunluluğu, hem soruşturma hem de kovuşturma evrelerinde geçerli olan bir usul kuralıdır. Ancak bu görüşün niteliği ve bağlayıcılığı farklıdır. 1. **Soruşturma Evresi:** Bu evrede şüpheli, adli kontrolün kaldırılması veya değiştirilmesi için talebini sulh ceza hakimliğine yapar. Hakimlik, karar vermeden önce soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısının yazılı veya sözlü görüşünü (mütalaasını) almak zorundadır. Bu, soruşturmanın gizliliği ve bütünlüğü içinde, delillerin durumunu, soruşturmanın geldiği aşamayı ve tedbirin devam edip etmemesi yönündeki ihtiyacı en iyi bilen iddia makamının değerlendirmesini öğrenmek için zorunludur. Ancak bu görüş, sulh ceza hakimini bağlamaz. Hakim, savcının 'tedbirin devamı yönündeki' görüşüne rağmen, şartların değiştiği kanaatindeyse tedbiri kaldırabilir veya değiştirebilir. 2. **Kovuşturma Evresi:** Bu evrede sanık, talebini yargılamayı yapan mahkemeye (asliye ceza veya ağır ceza) yapar. Mahkeme de karar vermeden önce, duruşmada iddia makamını temsil eden Cumhuriyet savcısının görüşünü alır. Bu da zorunlu bir usul kuralıdır. Kovuşturma evresinde de savcının görüşü, mahkeme için bir 'tavsiye' niteliğindedir ve bağlayıcı değildir. Mahkeme, savcının aksi yöndeki görüşüne rağmen, kendi takdirine göre adli kontrolü kaldırabilir, değiştirebilir veya devamına karar verebilir. Her iki evrede de önemli olan, karar verici olan hakimin veya mahkemenin, iddia makamının pozisyonunu öğrenerek daha sağlıklı bir karar vermesini sağlamaktır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/adli-kontrol-karari-itiraz/)