'Kontrol suretiyle yoklama'nın Anayasallığı tartışmasında, Yönetmelik ile kanun arasındaki terminoloji farkı (Yönetmelikte 'yoklama', Kanunda böyle bir kavramın olmaması) ve bunun Anayasa m. 20/2'yi aşma çabası olduğu yönündeki eleştiriyi, 'normlar hiyerarşisi' ilkesi açısından analiz ediniz.

Bu eleştiri, normlar hiyerarşisi ilkesinin temel bir uygulamasına dayanmaktadır. Normlar hiyerarşisinde Anayasa en üstte yer alır, onu kanunlar ve en altta yönetmelikler gibi idari düzenleyici işlemler takip eder. Bir alt norm, bir üst norma aykırı olamaz. 1. **Anayasal Güvence (Anayasa m. 20/2):** Anayasa, kişinin üstünün ve eşyasının aranmasını, kural olarak 'hakim kararına', istisnai olarak da 'kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emrine' bağlayarak çok güçlü bir güvence getirmiştir. Her türlü arama bu kurala tabidir. 2. **Kanuni Dayanak (PVSK m. 4/A):** PVSK m. 4/A, polise durdurduğu kişi üzerinde 'gerekli tedbirleri alabilme' yetkisi verir, ancak bu tedbirin adını 'yoklama' veya 'kontrol' olarak koymaz ve kapsamını 'silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşya' ile sınırlar. Kanun, bir 'arama'dan değil, bir 'tedbir'den bahseder. 3. **Yönetmelik Hükmü (AÖAY m. 27):** Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği, bu tedbiri 'yoklama biçiminde bir kontrol' olarak adlandırarak, kanunda olmayan bir terminoloji yaratır. Eleştiriye göre bu, Anayasa m. 20/2'nin getirdiği 'arama' yasağını, işlemin adını 'yoklama' veya 'kontrol' olarak değiştirerek dolanma ve aşma çabasıdır. Bir işlemin hukuki niteliğini belirleyen şey, adı değil, içeriğidir. Kişinin üstünün elle taranması, ceplerinin yoklanması, özü itibarıyla bir 'arama'dır. Yönetmelik, kanunun vermediği veya Anayasa'nın yasakladığı bir yetkiyi, terminolojik bir oyunla meşrulaştıramaz. Bu, yönetmeliğin hem dayandığı kanunun (PVSK) sınırlarını aşması hem de Anayasa'ya (m. 20/2) aykırı bir düzenleme getirmesi anlamına gelir ki bu, normlar hiyerarşisine açıkça aykırıdır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/polisin-durdurma-ve-arama-yetkisi)