Şarta bağlı bir teklif, örneğin sanığın 'eğer sınırdan kaçak silah geçirebilirsem, geçirmeme izin vermeniz karşılığında size para veririm' demesi, rüşvet suçunu veya teşebbüsünü oluşturur mu? Yargıtay'ın 'şarta bağlı rüşvet sözleşmesi yapılamayacağı' yönündeki içtihadının hukuki gerekçesini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #40921

Hayır, bu tür şarta bağlı bir teklif, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre rüşvet suçunu veya teşebbüsünü oluşturmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun (04.05.1987 tarihli karar) ve 5. Ceza Dairesi'nin (2020/917 E., 2023/1002 K.) kararlarında vurgulandığı gibi, 'şarta bağlı rüşvet sözleşmesi yapılamaz'. Bunun hukuki gerekçesi, rüşvet anlaşmasının kesin ve belirli bir irade uyuşmasına dayanması gerekliliğidir. 1. **Anlaşma Konusunun Belirsizliği:** Rüşvet anlaşmasının konusu, belirli bir işin yapılması veya yapılmamasıdır. Teklif, gelecekte gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsiz olan bir şarta (silah geçirebilme şartına) bağlandığında, anlaşmanın konusu ortadan kalkmaktadır. Şart gerçekleşmezse, kamu görevlisinin yapacağı veya yapmayacağı bir iş de olmayacaktır. Bu belirsizlik, hukuken geçerli bir 'anlaşma'nın kurulmasını engeller. 2. **İradenin Şartlı Olması:** Rüşvet teklifi, kesin ve net bir irade beyanı olmalıdır. Şarta bağlı teklifte, failin iradesi de şartın gerçekleşmesine bağlıdır. Bu durum, suçun oluşumu için gereken karşılıklı ve kesin irade uyuşmasının varlığını şüpheli hale getirir. Rüşvet suçu gibi ağır bir suçun, bu kadar belirsiz bir irade beyanına dayanılarak oluştuğu kabul edilemez. Yargıtay, bu nedenlerle, şarta bağlı tekliflerin rüşvet suçu veya teşebbüsünü oluşturmayacağını kabul etmektedir. Ancak, somut olayın özelliklerine göre, bu sözler eğer kamu görevlisinin onur ve saygınlığına bir saldırı niteliğindeyse, 'kamu görevlisine hakaret' (TCK m. 125/3-a) suçu gibi başka suçların oluşup oluşmadığı değerlendirilebilir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/rusvet-sucu-cezasi-nedir.html)