Rüşvet anlaşmasının, işin yapılmasından veya yapılmamasından 'sonra' yapılması durumunda eylem rüşvet suçunu oluşturur mu? Örneğin, bir tapu memurunun, bir kişinin işlemini hızlıca yaptıktan sonra, o kişinin teşekkür amacıyla verdiği bir hediyeyi kabul etmesi rüşvet midir? Bu durumu, 'görevi kötüye kullanma' suçu (TCK m. 257) açısından değerlendiriniz.

Hayır, bu eylem rüşvet suçunu oluşturmaz. Rüşvet suçunun (TCK m. 252) oluşabilmesi için, menfaat temini ile yapılması veya yapılmaması istenen görev arasında bir 'nedensellik bağı' bulunması gerekir. Bu bağ, taraflar arasında iş yapılmadan 'önce' veya en geç yapıldığı 'sırada' kurulan bir 'anlaşma' ile sağlanır. Kamu görevlisi, alacağı veya almayı umduğu bir menfaat karşılığında görevinin gereklerine aykırı hareket etmelidir. İş yapıldıktan sonra, daha önceden hiçbir anlaşma veya vaat olmaksızın, hizmetten memnun kalan bir kişinin minnettarlık veya teşekkür amacıyla verdiği bir hediyenin (bahşişin) kamu görevlisi tarafından kabul edilmesi, rüşvet suçunun bu temel unsurunu taşımaz. Burada, kamu görevlisi işi yaparken bir menfaat beklentisiyle hareket etmemiştir. Ancak bu durum, kamu görevlisinin tamamen sorumsuz olacağı anlamına gelmez. Eylem, TCK m. 257/3'te düzenlenen özel bir 'görevi kötüye kullanma' suçunu oluşturabilir. Bu fıkra, 'Görevinin gereklerine uygun davranması için veya bu nedenle kişilerden kendisine veya bir başkasına çıkar sağlayan kamu görevlisi...'ni cezalandırır. Bu hüküm, rüşvet veya irtikap suçlarının oluşmadığı, ancak kamu görevlisinin göreviyle ilgili olarak sonradan menfaat temin ettiği bu tür 'bahşiş' veya 'hediye' alma durumlarını cezalandırmak için düzenlenmiştir. Dolayısıyla, sonradan verilen hediye rüşvet değil, şartları varsa görevi kötüye kullanma suçunu oluşturur. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/rusvet-sucu-cezasi-nedir.html)