Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası ile tenkis davasının terditli olarak açılması durumunda, mahkemenin öncelikle hangi talebi incelemesi gerekir? Muris muvazaası iddiası ispatlanırsa, tenkis talebi hakkında nasıl bir karar verilmelidir?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası ile tenkis davasının terditli (kademeli) olarak açılması halinde, mahkeme öncelikle asıl talep olan 'muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil' talebini incelemelidir. Bu iki dava arasındaki ilişki, talep sonuçları ve hukuki nitelikleri bakımından bir öncelik-sonralık ilişkisidir. 1. **Öncelikli İnceleme:** Muris muvazaası, mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla, gerçekte bağışlama olan bir işlemi tapuda satış gibi göstermesi şeklinde ortaya çıkan mutlak bir muvazaa (danışıklılık) halidir. Bu iddianın ispatlanması halinde, yapılan satış işlemi baştan itibaren 'yok hükmünde' sayılır ve tapu kaydı iptal edilerek taşınmaz terekeye geri döner. Terekeye dönen bu taşınmaz, tüm mirasçılar arasında yasal miras payları oranında paylaştırılır. Bu sonuç, davacı mirasçının sadece saklı payını değil, yasal miras payının tamamını almasını sağladığı için daha lehedir. Bu nedenle, mahkeme öncelikle bu iddiayı araştırmalıdır. 2. **Taleplerin Akıbeti:** a) **Muris Muvazaası İspatlanırsa:** Tapu iptal edilip taşınmaz terekeye döneceğinden ve mirasçılar yasal paylarını alacağından, artık saklı payın ihlalinden söz edilemez. Bu durumda, davacının tenkis talebi 'konusuz kalmış' olur. Mahkeme, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescile karar verirken, tenkis talebi hakkında 'konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına' şeklinde bir hüküm kurmalıdır. b) **Muris Muvazaası İspatlanamazsa:** Mahkeme, asıl talebi (tapu iptali) reddettikten sonra, davacının terditli talebi olan 'tenkis' davasını incelemeye geçer. Bu aşamada, yapılan işlemin bir bağışlama olduğu ve bu bağışlamanın davacının saklı payını ihlal edip etmediği değerlendirilir. (Kaynak: or.av.tr/sakli-pay-nedir/)