6360 sayılı Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan köy ve belde belediyelerinin taraf olduğu davalarda, bu kanunun yürürlüğe girmesinin 'taraf ehliyeti' açısından doğurduğu sonuç nedir? Mahkemenin, bu kanun değişikliği sonrası taraf teşkilini sağlamak için hangi usuli işlemleri yapması gerekir?

6360 sayılı Kanun, büyükşehir belediyelerinin sınırlarını il mülki sınırları olarak belirlemiş ve bu illere bağlı ilçelerdeki köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliklerini kaldırmıştır. Bu köyler mahalle statüsüne, beldeler ise tek bir mahalle olarak bağlı oldukları ilçe belediyesine katılmıştır. Bu değişiklik, HMK m. 50'de düzenlenen 'taraf ehliyeti' açısından önemli sonuçlar doğurmuştur. Tüzel kişiliği kalkan bir köy veya belde belediyesinin, artık medeni haklardan yararlanma ehliyeti kalmadığı için davada 'taraf ehliyeti' de sona ermiştir. Bu durum, bir dava şartı yokluğudur. 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 13. fıkrası bu duruma çözüm getirmiştir: 'Tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur.' Bu hüküm uyarınca mahkemenin yapması gereken usuli işlemler şunlardır: 1. Davanın tarafı olan ve tüzel kişiliği sona eren köy veya belde belediyesinin, hangi ilçe belediyesine katıldığını tespit etmek. 2. Husumeti re'sen, tüzel kişiliği devralan ilgili ilçe belediyesine yöneltmek. 3. Dava dosyasını ve duruşma gününü bu yeni tarafa (ilçe belediyesine) usulüne uygun olarak tebliğ etmek ve savunma hakkı tanımak. 4. Ayrıca, büyükşehir belediyesi olan illerde, konunun niteliğine göre büyükşehir belediyesinin de davaya katılımını sağlamak. Bu işlemler yapılmadan, tüzel kişiliği sona ermiş bir köy veya belde adına yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması, taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle usule aykırıdır ve bozma sebebidir. (Yargıtay 20. HD, 2015/16648 E., 2017/5031 K.). (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-50-taraf-ehliyeti.html)