TCK m. 158/2'de düzenlenen 'hatır dolandırıcılığı' ile TCK m. 255'te düzenlenen 'nüfuz ticareti' suçları arasındaki temel ayrım noktasını, 'aldatma' ve 'tarafların hukuki zemini' kavramları üzerinden, Yargıtay içtihatları ışığında açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #40842

TCK m. 158/2 (hatır dolandırıcılığı) ile TCK m. 255 (nüfuz ticareti) arasındaki temel ve en önemli ayrım, 'aldatma' unsurunun varlığı veya yokluğunda ve buna bağlı olarak tarafların hukuki zemininde ortaya çıkar. 1. **Aldatma Unsuru:** 'Hatır dolandırıcılığı' (TCK m. 158/2), özünde bir dolandırıcılık suçudur ve temelinde 'hileli davranışlarla bir kimseyi aldatma' yatar. Fail, gerçekte var olmayan bir ilişkiye veya nüfuza sahip olduğunu (kamu görevlileri nezdinde hatırı sayıldığını) iddia ederek, nitelikli yalanlarla mağdurun iradesini sakatlar ve bu şekilde menfaat temin eder. Mağdur, failin yalanlarına inanarak hataya düşürülmüştür. 'Nüfuz ticareti'nde (TCK m. 255) ise kural olarak bir aldatma yoktur. Fail, gerçekten bir kamu görevlisi üzerinde nüfuz sahibi olduğuna inanmaktadır veya sahiptir ve bu nüfuzu haksız bir işi gördürmek için pazarlamaktadır. 2. **Tarafların Hukuki Zemini:** Hatır dolandırıcılığında, iradesi sakatlanan ve zarara uğrayan kişi 'mağdur', hileli davranışta bulunan kişi ise 'fail'dir. Suç tek faillidir. Nüfuz ticaretinde ise her iki taraf da gayrimeşru bir zemindedir. Bir taraf haksız bir işini gördürmek, diğer taraf ise bu haksız işi gördürme karşılığında menfaat temin etmek amacıyla anlaşır. Bu nedenle nüfuz ticareti, rüşvet gibi çok failli bir 'karşılaşma suçu'dur. Hem menfaati sağlayan hem de menfaati temin eden kişi fail olarak cezalandırılır. Yargıtay 15. Ceza Dairesi'nin 29.04.2019 tarihli kararında da belirtildiği gibi, 'Nüfuz ticareti suçunda, failin, ilgili kişiler üzerinde gerçekte nüfuz sahibi olması gerekiyor. Nüfuz sahibi olmayıp, mağdura böyle bir yalan söyleyerek menfaat temin ederse eylem dolandırıcılık olur, zira bu durumda failin iradesi sakatlanmış olacaktır.' (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/hatir-dolandiriciligi-ve-nufuz-ticareti-suclari)