Tenkis davasında kullanılan 'sabit tenkis oranı' kavramını açıklayınız ve bu oranın hesaplanmasının ardından, bölünemeyen bir mal söz konusu olduğunda TMK m. 564'e göre taraflara tanınan seçimlik hakların neler olduğunu bir Yargıtay kararı ışığında izah ediniz.

Sabit tenkis oranı, saklı paya yapılan tecavüz miktarının, tenkise tabi kazandırmanın değerine bölünmesiyle elde edilen orandır. Bu oran, mirasbırakanın ölüm günündeki tereke değerlerine göre hesaplanır ve yargılama boyunca sabit kalır. Amacı, dava konusu malın değerindeki artış veya azalışlardan tarafların adil bir şekilde etkilenmesini sağlamaktır. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 19.03.2024 tarihli kararına (2024/711 E., 2024/1614 K.) göre, tenkise tabi kazandırma bölünemez nitelikte bir mal ise (örneğin bir daire), TMK m. 564 devreye girer. Bu durumda mahkeme, malın sabit tenkis oranında paylaştırılamayacağını tespit ettikten sonra, taraflara seçimlik hak tanır. Bu haklar şunlardır: 1) Davalı (kazandırmadan yararlanan), dilerse tenkisi gereken kısmın karar tarihindeki değerini davacıya (saklı paylı mirasçı) ödeyerek malın tamamına sahip olabilir. 2) Davacı (saklı paylı mirasçı), dilerse tasarruf edilebilir kısmın değerini davalıya ödeyerek malın tamamının kendisine verilmesini isteyebilir. Yargıtay, bu seçimlik hakkın, taşınmazda paylı mülkiyet kurulması yönünde kullanılamayacağını, malın bütünlüğünün korunarak taraflardan birinde kalması gerektiğini vurgulamaktadır. Mahkeme, bu seçimlik haklar kullanılmadan önce davalının tercihini sormalıdır. (Kaynak: or.av.tr/sakli-pay-nedir/)