AİHM'in Baş/Türkiye kararında, tutukluluk incelemesinin yaklaşık bir yıl iki ay boyunca duruşmasız yapılması neden AİHS m. 5/4 ihlali sayılmıştır? Bu ilkenin teorik dayanağı nedir?

AİHS m. 5/4, tutukluluğun yasallığına ilişkin itirazların etkin bir şekilde incelenmesini gerektirir. AİHM'e göre, bu etkin inceleme, özellikle tutukluluk süresi uzadıkça, sadece dosya üzerinden yapılamaz. Bunun teorik dayanağı, 'çelişmeli yargılama' ve 'silahların eşitliği' ilkeleridir. Duruşmalı inceleme, sanık ve müdafiine, savcılığın ve hakimin argümanlarını doğrudan dinleme, onlara cevap verme, kendi delillerini ve argümanlarını sözlü olarak sunma imkanı tanır. Sadece dosya üzerinden yapılan incelemede ise savunma tarafı, kararı etkileyen tüm faktörlerden haberdar olamaz ve iddia makamı karşısında dezavantajlı bir konuma düşer. Baş/Türkiye kararında, bir yılı aşan bir süre boyunca bu imkanın tanınmaması, itiraz hakkını etkisiz hale getiren ve dolayısıyla AİHS m. 5/4'ü ihlal eden bir durum olarak görülmüştür.