Bir hukuki işlemde senede bağlanmama teamülünün varlığını ispat yükü kime aittir ve bu ispat nasıl yapılır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #40264

HMK m. 190 uyarınca ispat yükü, kural olarak, bir vakıadan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu durumda, senetle ispat zorunluluğunun istisnasından (HMK m. 203/1-b) yararlanmak isteyen, yani tanık dinletmek isteyen taraf, o hukuki işlem türünde senede bağlanmama yönünde bir teamülün varlığını ispatla yükümlüdür. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2017/4112 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu ispat sadece tanık beyanlarıyla olmaz. Mahkemenin, ilgili meslek odaları (Ticaret Odası, Ziraat Odası vb.) gibi kurumlardan görüş alarak o yöredeki teamülü objektif olarak tespit etmesi gerekir. Yani ispat, hem tarafın iddiası hem de mahkemenin re'sen yapacağı araştırma ile gerçekleşir.