HMK m. 203'te sayılan senetle ispat zorunluluğu istisnaları, 'yazılı delil başlangıcı' (HMK m. 202) ile birlikte nasıl değerlendirilmelidir?

Bu iki kurum birbirini tamamlayıcı niteliktedir. HMK m. 203, doğrudan tanık dinlenmesine olanak tanıyan durumları (yakın akrabalık, manevi imkansızlık vb.) sayar. Bu hallerde, başka hiçbir belge olmasa dahi tanık dinlenebilir. HMK m. 202'deki yazılı delil başlangıcı ise, HMK m. 203'teki istisnaların bulunmadığı durumlarda devreye girer. Yani, taraflar arasında yakın akrabalık vb. bir durum olmasa bile, eğer davacının elinde, iddiasını tam ispat etmese de muhtemel gösteren ve karşı taraftan sadır olmuş bir belge (örneğin bir e-posta, bir not) varsa, bu belge 'delil başlangıcı' kabul edilir ve mahkeme bu sayede tanık dinleyebilir. Kısacası, her ikisi de tanıkla ispat yasağını delen farklı mekanizmalardır.