Bir ceza davasında, sanığın sorgusu mahkeme başkanı yerine naip hakime (istinabe yoluyla) yaptırılmıştır. Duruşmada bu sorgu tutanağı okunmuştur. Bu durum, CMK m. 193/1'deki 'sanık olmaksızın duruşma olmaz' ilkesine bir istisna mıdır ve hangi koşullarda mümkündür?

Evet, bu bir istisnadır. CMK m. 196/2, bu duruma izin vermektedir. Ancak bunun koşulları vardır: 1. Suçun cezasının alt sınırı 'beş yıl ve daha fazla hapis cezasını' gerektirmemelidir. 2. Sorgusundan önce sanığa, ifadesini esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediği sorulmalı ve bu husus tutanağa geçirilmelidir. Yani sanığın rızası aranır. Eğer suçun alt sınırı beş yıldan fazlaysa veya sanık esas mahkemede ifade vermek istediğini belirtirse, istinabe yoluyla sorgu yapılamaz. Bu koşullara uyulmadan yapılan istinabe, savunma hakkının kısıtlanması anlamına gelir.