Anayasa Mahkemesi ve AİHM, bir tutuklama kararını denetlerken, derece mahkemelerinin yerine geçerek delil değerlendirmesi yapar mı? Bu mahkemelerin denetiminin sınırı nedir?

Hayır, kural olarak derece mahkemelerinin yerine geçerek delil değerlendirmesi yapmazlar veya 'süper temyiz mahkemesi' gibi hareket etmezler. Bu mahkemelerin denetimi, 'hukukilik denetimi' ile sınırlıdır. Yani, tutuklama kararının Anayasa ve Sözleşme'de öngörülen güvencelere (kanuna uygunluk, makul şüphe, yeterli gerekçe, süratlilik vb.) uygun olup olmadığını denetlerler. Ancak, 'sen.av.tr'deki makalede de belirtildiği gibi, özellikle makul şüphe denetimi yapılırken, derece mahkemelerinin değerlendirmelerinin 'temelsiz veya keyfi' olup olmadığını sorgularlar. Bu sorgulama, bazen delillerin niteliğini ve yeterliliğini incelemeyi gerektirdiği için, 'davanın esasına girme' eleştirilerine neden olabilmektedir. Sınır, delillerin içeriğini takdir etmek değil, o delillerin bir tutuklama için 'inandırıcı sebep' oluşturup oluşturmadığını anayasal standartlar açısından kontrol etmektir.