HMK m. 203'ün istisnalarından yararlanmak isteyen tarafın, dayanılan istisnanın koşullarını ispat etme yükümlülüğü var mıdır? Örneğin, 'manevi imkansızlık' ayrıca ispat edilmeli midir?

HMK m. 203'te sayılan istisnaların bir kısmında ispat yükü davacıya düşerken, bir kısmında kanun bir karine kabul etmiştir. Örneğin, HMK m. 203/1-a bendinde sayılan yakın akrabalar (kardeşler, eşler vb.) arasındaki işlemlerde, kanun koyucu aralarındaki ilişki nedeniyle yazılı belge alınmasında 'manevi imkansızlık' olduğunu varsaymıştır. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2015/41137 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu durumda manevi imkansızlığın ayrıca iddia ve ispat edilmesine gerek yoktur; akrabalık ilişkisinin varlığı, tanık dinlenmesi için yeterlidir. Ancak, senede bağlanmama teamülü (m. 203/1-b) veya senedin kaybolması (m. 203/1-e) gibi durumlarda, bu istisnaların koşullarının (teamülün varlığı, senedin kaybolduğuna dair emareler vb.) iddia eden tarafça ispatlanması gerekir.