Bir davada, taraflar arasında HMK m. 203/1-a'da sayılan bir akrabalık ilişkisi (örneğin kardeşlik) olmasına rağmen, davacı delil olarak sadece yemin deliline dayanmış ve tanık deliline dayanmamışsa, mahkeme re'sen tanık dinleyebilir mi?

Hayır, dinleyemez. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) geçerli olan temel ilke 'taraflarca getirilme' (HMK m. 25) ilkesidir. Delilleri ileri sürmek tarafların görevidir. Mahkeme, tarafların ileri sürmediği delilleri kendiliğinden toplayamaz ve hükmüne esas alamaz. HMK m. 203'teki istisna, tanık deliline dayanılması halinde bu delilin dinlenmesine olanak tanır. Eğer davacı, tanık deliline hiç dayanmamış, dilekçesinde tanık göstermemiş ve sadece yemin delilini ileri sürmüşse, mahkeme 'aralarıdaki akrabalık nedeniyle tanık dinlenebilir' diyerek kendiliğinden tanık çağıramaz. Mahkeme, tarafların gösterdiği delillerle bağlıdır.