TCK m. 272/5 uyarınca yalan tanıklık yapan kişinin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 'dolaylı fail' olarak sorumlu tutulması ne anlama gelir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #39710

'Dolaylı faillik' (TCK m. 37/2), suçun kanuni tanımındaki fiili bizzat işlemeyen, ancak bir başkasını 'araç olarak kullanarak' suçu işleten kişinin sorumluluğudur. TCK m. 272/5'teki durumda, kişiyi hürriyetinden yoksun kılan (gözaltına alan veya tutuklayan), aslında devletin yetkili organlarıdır (polis, savcı, hakim). Ancak bu organlar, yalan tanığın gerçeğe aykırı beyanları nedeniyle hataya düşürülerek, masum bir kişi hakkında bu tedbirleri uygulamaktadır. Bu durumda kanun, yalan tanıklık yapan kişiyi, yargı makamlarını bir 'araç' gibi kullanarak masum bir kişinin özgürlüğünün kısıtlanmasına neden olduğu için, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun 'dolaylı faili' olarak kabul etmektedir. Bu, yalan tanıklığın yarattığı ağır sonuçla orantılı bir sorumluluk yükleme amacı taşır.