HMK m. 203/1-e'de düzenlenen 'senedin beklenmeyen bir olay nedeniyle kaybolması' hali ile BK m. 136'da düzenlenen 'borcun ifasının imkansızlaşması' arasında bir ilişki var mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #39651

İki kavram arasında doğrudan bir hukuki ilişki yoktur, ancak her ikisi de 'beklenmeyen hal' veya 'imkansızlık' unsuruna dayanır. Aralarındaki temel fark şudur: HMK m. 203/1-e, bir 'ispat hukuku' kuralıdır. Burada borcun kendisi değil, borcu ispatlayan 'senedin' ibrazı imkansızlaşmıştır. Kanun, bu ispat imkansızlığını, tanıkla ispat hakkı tanıyarak giderir. Borcun kendisi varlığını sürdürür. BK m. 136 ise bir 'maddi hukuk' kuralıdır. Burada imkansızlaşan şey, borcun ispatı değil, borcun 'ifasının kendisidir' (edimin imkansızlaşması). Örneğin, satılması vaat edilen antika bir vazo depremde kırılırsa, borcun ifası imkansızlaşır ve borç sona erer. Yani biri ispatla ilgiliyken, diğeri borcun kendisiyle ilgilidir.