AİHM, Baş/Türkiye kararında, başvurucunun tutukluluğunun kanuniliği hakkındaki incelemenin soruşturma aşamasında uzun bir süre duruşmasız yapılması nedeniyle İHAS m. 5/4'ün ihlal edildiğine karar vermiştir. Bu karara göre, tutukluluk incelemelerinde 'duruşma yapılması' neden önemlidir?

İHAM içtihatlarına göre, tutukluluk incelemelerinde duruşma yapılması, İHAS m. 5/4'te güvence altına alınan 'çelişmeli yargılama' (adversarial proceedings) ve 'silahların eşitliği' (equality of arms) ilkelerinin bir gereğidir. Duruşma yapılması, tutuklu kişiye ve müdafiine; 1) Tutukluluğun gerekçelerini doğrudan savcılık makamından duyması ve bunlara karşı sözlü olarak savunma yapması, 2) Mahkeme heyetiyle yüz yüze gelerek durumunu şahsen anlatması ve ikna etmeye çalışması, 3) Savcılığın sunduğu delillere ve iddialara anında cevap verme ve itiraz etme imkanı tanır. Dosya üzerinden yapılan incelemeler, bu etkileşimi ve doğrudanlığı ortadan kaldırır, savunma tarafını daha pasif bir konuma düşürür. Özellikle tutukluluğun uzadığı durumlarda, periyodik olarak duruşmalı inceleme yapılması, keyfi tutuklulukları önlemek için önemli bir usuli güvencedir. (Bkz: sen.av.tr makalesi).