CMK m. 171 uyarınca Cumhuriyet savcısının 'kamu davasını açmada takdir yetkisi' hangi durumlarda söz konusu olur ve bu yetkinin kullanılması, KYOK kararına itiraz mekanizmasını nasıl etkiler?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #38933

Cumhuriyet savcısının kamu davasını açmada takdir yetkisi, CMK'da sayılan istisnai durumlarda söz konusu olur. Kural olarak, yeterli şüphe varsa savcı dava açmak zorundadır (mecburilik ilkesi). Ancak CMK, bazı hallerde savcıya yeterli şüphe olmasına rağmen dava açmama takdiri tanımıştır. Bunların en önemlileri şunlardır: 1) Etkin Pişmanlık Hükümlerinin Uygulanması (CMK m. 171/1): TCK'da etkin pişmanlık öngörülen suçlarda, şartları gerçekleşmişse savcı KYOK kararı verebilir. 2) Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (CMK m. 171/2): Uzlaştırma veya önödeme kapsamındaki suçlar hariç, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda, şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması, ertelemenin kamu yararına olacağı kanaati ve zararın giderilmesi gibi şartlar varsa, savcı 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasını erteleyebilir. Bu takdir yetkisinin kullanılması, KYOK'a itiraz mekanizmasını sınırlar. CMK m. 173/5'e göre, sulh ceza hakimliği, bu tür bir KYOK'a yapılan itirazda 'yeterli şüphe var mı?' diye bakamaz. Sadece savcının takdir yetkisini (örneğin erteleme şartlarının oluşup oluşmadığını) yerinde kullanıp kullanmadığını denetler. Savcının takdirinin yerine geçerek dava açılmasına karar veremez.