7145 sayılı Kanun ile 211 sayılı TSK İç Hizmet Kanunu'na eklenen 56/B maddesinde yer alan ve askeri mahallerde araçların 'gerektiğinde el ile' kontrol edilmesini öngören ibare, Anayasa Mahkemesi tarafından hangi gerekçeyle iptal edilmiştir?

Anayasa Mahkemesi, 30/6/2022 tarihli ve 2018/137 E., 2022/86 K. sayılı kararında, 211 sayılı Kanun'un 56/B maddesindeki 'gerektiğinde el ile' kontrol ibaresini, Anayasa'nın 13. ve 20. maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir. İptal gerekçesi, 'el ile kontrol'ün Anayasa'nın 20. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen 'arama' tedbirine dönüşme riskidir. AYM'ye göre, bir aracın elle kontrolü, özel hayatın gizliliğine ve mülkiyet hakkına yönelik ciddi bir müdahaledir. Kanuni düzenlemenin, bu müdahalenin kapsam ve sınırlarını, 'arama' boyutuna ulaşmasını önleyecek şekilde açık, belirli ve öngörülebilir güvencelerle çizmesi gerekir. Dava konusu kuralda ise 'gerektiğinde' gibi soyut bir ifadeyle ve 'el ile kontrol'ün nasıl yapılacağı, aracın hangi kısımlarını (görünen/görünmeyen) kapsayacağı, hangi ölçütlere göre arama boyutuna ulaşacağının belirlenmemiş olması, kuralı belirsiz ve keyfiliğe açık hale getirmektedir. Bu belirsizlik nedeniyle, temel hakka yapılan sınırlama 'kanunilik' şartını sağlamamaktadır. Bu nedenle kural iptal edilmiştir.