5271 sayılı CMK'nın 156. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, şüpheli veya sanığın sonradan müdafi seçmesi halinde baro tarafından görevlendirilen avukatın görevinin sona ermesi kuralının temelinde yatan hak nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #38861

CMK m. 156/3'te yer alan bu kuralın temelinde, Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen 'adil yargılanma hakkı' ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde güvence altına alınan 'kendi seçeceği bir avukatın yardımından yararlanma hakkı' yatmaktadır. Zorunlu müdafilik kurumu, savunmasız kalmaması gereken şüpheli/sanıklar için bir güvence olarak getirilmiş olsa da, bu durum kişinin kendi savunmanını özgürce seçme hakkını ortadan kaldırmaz. Kişinin kendi seçtiği ve vekalet ilişkisi kurduğu avukata duyduğu güven, genellikle baro tarafından re'sen atanan bir avukata duyulan güvenden daha fazladır. Kanun koyucu, bu nedenle kişinin kendi avukatını seçme iradesine üstünlük tanımış ve bu hakkın kullanılmasıyla birlikte, atanmış avukatın görevinin kendiliğinden sona ereceğini düzenlemiştir. Bu, savunma hakkının daha etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamayı amaçlayan bir düzenlemedir.