İdarenin sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan nedenler nelerdir? 'Mücbir sebep' ile 'beklenmedik olay' arasındaki farkı açıklayınız.
İdarenin sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan nedenler, idari eylem ile zarar arasındaki nedensellik (illiyet) bağını kesen veya zayıflatan durumlardır. Bu haller şunlardır: mücbir sebep, beklenmedik olay (kaza), zarara uğrayanın (mağdurun) kusuru ve üçüncü kişinin kusuru. Zarara uğrayanın veya üçüncü kişinin kusuru, idarenin kusuruyla birleşirse 'müşterek kusur' durumu ortaya çıkar ve idarenin tazminat yükümlülüğü kusur oranında azalır. Mücbir sebep ile beklenmedik olay arasındaki fark şudur: - Mücbir Sebep: İdarenin faaliyet alanı dışında gerçekleşen, öngörülmesi ve önlenmesi mümkün olmayan, karşı konulamaz harici bir olaydır. (Örn: Deprem, sel, kasırga gibi büyük doğal afetler). Mücbir sebep, nedensellik bağını tamamen kestiği için idarenin sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır. - Beklenmedik Olay (Kaza): İdarenin faaliyet alanı içinde meydana gelen, ancak idarenin alması gereken tüm önlemlere rağmen öngörülemeyen ve engellenemeyen olaylardır. (Örn: Devlet hastanesinde tüm bakımları yapılmış bir tıbbi cihazın aniden ve öngörülemeyen bir şekilde arızalanması). Beklenmedik olay, hizmetin riskleri içinde kabul edildiğinden, genellikle idarenin kusur sorumluluğunu ortadan kaldırsa da, 'kusursuz sorumluluk' hallerinde idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.