Dava zamanaşımı ile ceza zamanaşımı arasındaki temel farklar nelerdir? Ayrıca, hangi suçlar bakımından zamanaşımı işlemez?

Dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı, her ikisi de zamanın geçmesine hukuki sonuç bağlayan kurumlar olsa da, işlevleri ve uygulama alanları tamamen farklıdır. Temel farklar şunlardır: 1) Uygulama Aşaması: Dava zamanaşımı, suçun işlenmesi ile hükmün kesinleşmesi arasındaki süreyi kapsar. Yani, yargılamanın yapılıp yapılamayacağını belirler. Ceza zamanaşımı ise, mahkumiyet kararının kesinleşmesinden sonra başlar ve cezanın infaz edilip edilemeyeceği süreyi ifade eder. 2) Hukuki Sonuç: Dava zamanaşımı dolduğunda, artık kamu davası açılamaz; açılmışsa düşme kararı verilir (CMK m. 223/8). Ceza zamanaşımı dolduğunda ise, kesinleşmiş olan ceza artık infaz edilemez. 3) Dayandığı Kanun Maddeleri: Dava zamanaşımı TCK m. 66-67'de, ceza zamanaşımı ise TCK m. 68-71'de düzenlenmiştir. Süreleri ve hesaplanma yöntemleri farklıdır. Bazı suçlar bakımından ise zamanaşımı işlemez. TCK uyarınca, 'soykırım' (TCK m. 76/4), 'insanlığa karşı suçlar' (TCK m. 77/4) ve bu suçların 'örgüt kurarak işlenmesi' (TCK m. 78/3) hallerinde dava ve ceza zamanaşımı işlemez. Bu suçlardan dolayı yargılama her zaman yapılabilir ve verilen ceza, mahkum ölene kadar infaz edilebilir.