Ceza Muhakemesi Hukukunda 'kovuşturma olanağının bulunmaması' ne anlama gelir ve bu durumun varlığı halinde savcının vermesi gereken karar nedir? Kovuşturma olanağını ortadan kaldıran hallere dört örnek veriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #38818

Kovuşturma olanağının bulunmaması, bir fiil suç teşkil etse ve faili belli olsa dahi, kanunda öngörülen bazı muhakeme şartlarının gerçekleşmemesi veya bir muhakeme engelinin bulunması nedeniyle kamu davasının açılamaması veya açılmışsa devam edilememesi durumudur. Bu, bir 'dava şartı' yokluğudur. Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı, kovuşturma olanağının bulunmadığını tespit ederse, CMK m. 172/1 uyarınca 'kovuşturmaya yer olmadığına dair karar' (KYOK/takipsizlik kararı) vermek zorundadır. Kovuşturma olanağını ortadan kaldıran hallere şu örnekler verilebilir: 1) Şikayet Şartının Gerçekleşmemesi: Takibi şikayete bağlı suçlarda, süresi içinde usulüne uygun bir şikayet yapılmamışsa veya yapılmış olan şikayetten vazgeçilmişse kovuşturma olanağı yoktur. 2) Dava Zamanaşımı Süresinin Dolması: TCK m. 66'da öngörülen dava zamanaşımı süreleri dolmuşsa, devletin cezalandırma hakkı ortadan kalktığı için kovuşturma yapılamaz. 3) Yaş Küçüklüğü: Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış olan çocukların cezai ehliyeti yoktur (TCK m. 31/1). Bu durumda da kovuşturma olanağı bulunmadığından KYOK kararı verilir. 4) Genel Af: Genel af kanunu çıkması halinde, af kapsamına giren suçlarla ilgili yürütülen soruşturmalar takipsizlik kararı ile sonuçlandırılır.