7245 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu'nun m. 6/1-b hükmünün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilme gerekçesi nedir ve bu iptal sonrası getirilen yeni düzenleme bu gerekçeyi karşılamakta mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #38813

Anayasa Mahkemesi, 7245 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan 'Görev bölgeleri içinde bulunan konut, iş yeri ve araçlar gibi malların korunmasında sahipleri tarafından noksan alınan tedbirleri tamamlattırmak' hükmünü 'belirlilik' ilkesine aykırı bularak iptal etmiştir (AYM, E.2020/59, K.2023/53). İptal gerekçesinde, 'noksan alınan tedbirlerin' neler olduğunun, bu tedbirlerin 'tamamlattırılmasından' ne anlaşılması gerektiğinin, bu yetkinin kapsam ve sınırlarının kanunda açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel bir şekilde belirlenmediği vurgulanmıştır. Bu belirsizliğin, kamu otoritesinin keyfi uygulamalarına yol açabileceği ve Anayasa'nın 2. maddesindeki hukuk devleti ilkesini ihlal ettiği belirtilmiştir. İptal sonrası 7535 sayılı Kanun ile getirilen yeni düzenleme ise şöyledir: 'b) Görev bölgeleri içerisinde bulunan konut, işyeri veya araçların güvenliğini temin edecek tedbirleri almak'. Bu yeni düzenleme, AYM'nin iptal gerekçesini karşılamaya yöneliktir. Artık bekçilerin, kişilere 'tedbir tamamlattırma' gibi bir yetkisi yoktur. Bunun yerine, sorumluluk doğrudan bekçilere yüklenmiş ve onlara 'güvenliği temin edecek tedbirleri alma' görevi verilmiştir. Makaleye göre, bu yeni hüküm de ilk bakışta genel bir ifade içerse de, bekçilere kişileri rahatsız edecek, mülkiyet hakkına müdahale edecek (arama, elkoyma, emir verme gibi) ek yetkiler tanımaz. Yetki, kanunun genel çerçevesi ve bekçilerin diğer görevleri ile sınırlıdır ve bu haliyle 'belirlilik' ilkesine aykırı olmadığı savunulabilir.