Bir kamu tüzel kişisi, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunabilir mi? 6216 sayılı Kanun'daki düzenlemeyi ve makalede bu düzenlemeye yöneltilen eleştiriyi açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #38811

Hayır, bir kamu tüzel kişisi Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunamaz. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 46. maddesinin 2. fıkrası, 'Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz.' hükmünü amirdir. Bu kural uyarınca, belediyeler, köyler, üniversiteler gibi kamu tüzel kişiliğine sahip kurumların başvuru ehliyeti yoktur. Anayasa Mahkemesi de ilk kararlarından birinde (2012/22 başvuru), bir köy muhtarlığının başvurusunu 'kişi yönünden yetkisizlik' nedeniyle kabul edilemez bulmuştur. Gerekçe olarak, bireysel başvurunun kamu gücüne karşı bireyleri koruyan bir hak arama yolu olması ve kamu gücünün bir parçasının yine kamu gücünü şikayet etmesinin bu kurumun doğasıyla bağdaşmaması gösterilmiştir. Makalede ise bu düzenleme eleştirilmektedir. Yazara göre, bu yasaklama keyfidir ve 'hukuk devleti' ilkesine aykırıdır. Bir kamu tüzel kişisinin, korumakla yükümlü olduğu bireylerin (örneğin köy halkının) hak ve menfaatlerini savunmak amacıyla bireysel başvuru yapabilmesi gerektiği savunulmaktadır. Bu durumun, 'Devletin bir biriminin Devleti şikayeti' olarak değil, kamu tüzel kişisinin kendi görev ve sorumluluk alanı içindeki bireylerin haklarını koruma çabası olarak görülmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu yasağın, kamu tüzel kişilerini özel hukuk tüzel kişilerine (dernek, vakıf vb.) göre daha kısıtlı bir konuma soktuğu ve hak arama hürriyetini daralttığı ileri sürülmektedir.