Basit yargılama usulüne tabi bir davada, mahkemenin dosya üzerinden karar verebilme yetkisinin sınırlarını, HMK m. 320/1 ve hukuki dinlenilme hakkı (HMK m. 27) çerçevesinde, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 2014/20086 E. sayılı kararına göre açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #37242

HMK m. 320/1, basit yargılama usulünde mahkemeye 'mümkün olan hallerde' dosya üzerinden karar verme yetkisi tanımıştır. Ancak Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararında vurgulandığı üzere, bu yetki sınırsız değildir ve HMK m. 27'deki 'hukuki dinlenilme hakkı' ile sınırlıdır. Hukuki dinlenilme hakkı; bilgilendirme, açıklama yapma ve ispat hakkını içerir. Bu nedenle, dosya üzerinden karar verilebilecek 'mümkün olan haller', tarafların bu temel hakkını ihlal etmeyecek nitelikteki durumlarla sınırlıdır. Özellikle davanın esasına ilişkin bir karar verilecekse (örneğin, dava şartı yokluğundan usulden ret gibi), taraflara duruşmada iddia ve savunmalarını açıklama imkanı tanınmadan karar verilmesi, hukuki dinlenilme hakkının ihlali sayılarak bozma nedeni teşkil eder.